![\"\"](\"/file/5/attach201612109077524417066.jpg\")
\r\n\r\n
امام علی(ع) و همگرایی اسلامی در عصر خلافت
\r\n\r\nعلیاکبر احمدپور، قم: مؤسسه بوستان کتاب، چاپ اول، ۱۳۸۶، ۳۰۸ صفحه، وزیری. یکی از خصوصیات امام علی (ع)، توجه ویژه به «وحدت و همگرایی» است. وی که پس از رسول خدا (ص) با اختلافات و درگیریهای فراوانی روبهرو شد و فتنههایی پیدرپی به سویش سرازیر گشت با هوشمندی و درایت، به ریسمان «وحدت» چنگ زد و برای زندهماندن دین خدا و رشد و گسترش معارف اسلامی، مسیر همگرایی را در پیش گرفت. رفتارهای او در این مورد برای همه کسانی که به سیاست از منظر آموزههای دینی مینگرند، بسیار درسآموز و پرنکته است.
\r\n\r\n
\r\nنویسنده این کتاب تلاش کرده است تا جنبههای مختلف این همگرایی را ژرفکاوی کند و به پرسشهای مطرحشده در این بخش تا حدودی پاسخ گوید. از آنجا که ریشه اختلافاتِ پس از رسول خدا (ص) مسئلة حکومت و رهبری بود، موضعگیریها و اقدامات امام علی(ع) در این مسئلة سرنوشتساز، میتواند در مسائل اختلافی و جنجالبرانگیز راهگشا و آموزنده باشد و پایهای استوار در مسائل فیمابین تلقّی گردد؛ بهویژه آنکه آن حضرت خود را در این موضوع دارای حق میدانست و امتیازهای خویش را در سنجش با دیگران به مراتب برجستهتر و نمایانتر میدید.
\r\nاین اثر در شش فصل، همگرایی در سیره و گفتار امام علی (ع) را بررسی میکند که مهمترین عناوین آن عبارتاند از: مفهوم همگرایی، وحدت و همگرایی در اصطلاح حکیمان، متکلمان و عارفان، گونههای همگرایی و پایدارترین آن، همگرایی در قرآن، سنت و همگرایی، همگرایی از نظر عقل، همگرایی در نگاه فطرت، ضرورت همگرایی، پیشینه همگرایی، زمینههای همگرایی، موانع همگرایی، محور همگرایی، همگرایی در گفتار امام، سقیفه آغازی بر واگراییها، بیعت و همگرایی، عرصههای همگرایی، حضور در جبهه و جماعات، احترام به عواطف مردم، سکوت و نرمش در موضعگیریها، سفارش به همسویی، پرهیز از طرح مسائل اختلافبرانگیز و...، امام علی (ع) مدارا و محور همگرایی دینی، پذیرش عضویت در شورا، گامی دیگر در همگرایی اسلامی، و...
\r\n![\"\"](\"/file/5/attach201612220599723617068.jpg\")
\r\n\r\n
بازخوانی تکفیر و تکفیرگرایی در بین مسلمانان
\r\nعلیاکبر نیکزاد تهرانی، قم: نوای قلم، چاپ اول، ۱۳۸۸، ۷۳ صفحه، پالتویی. در این پژوهش دو رویکرد مهم فکری و مذهبی در جهان اسلام یعنی رویکرد وحدت و اخوت اسلامی و رویکرد تکفیر و تکفیرگرایی مطرح شده است. رویکرد اول مورد ستایش و رویکرد دوم مورد نقد و ارزیابی قرار گرفته است. نویسنده سعی دارد با استفاده از آموزههای قرآن، سنت و سیره پیامبر اکرم و معصومان(ع) نشان دهد که پدیده تکفیر و تکفیرگرایی با روح اسلام و آموزههای نبوی همخوانی ندارد و بلکه فرهنگ اسلامی از آن تبرّی جسته و به مقابله با آن برخاسته است.
\r\nدر همین زمینه وی به بررسی مفهوم اسلام و معیار مسلمانی، ملاک ایمان، تفاوت میان ایمان و اسلام، نسبت بین عمل و ایمان، مفهوم کفر و موجبات آن، و شرک و اقسام آن پرداخته است و انکار توحید و رسالت پیامبر، انکار یکی از ضروریات دین مانند نماز، روزه، جهاد، حج و...، انکار ضروریات مذهب و ارتکاب گناهان کبیره را عامل تقویت کفر دانسته است.
\r\nدر بخش دیگری از کتاب، نویسنده، پس از تبیین مفهوم تکفیر و پیشینه تاریخی آن، بیان میکند که در زمان حیات پیامبر اسلام(ص) این مسئله رایج نبوده و خود آن حضرت به کسی یا گروهی نسبت کفر نداده است و این مطلب پس از وفات آن حضرت رواج یافت. مهمترین هدف و انگیزه تکفیر رسیدن به قدرت و منافع شخصی و سیاسی بوده است. وی تکفیر و تکفیرگرایی را عامل اصلی رواج انحرافات فکری و اجتماعی و ایجاد ظلم و فساد و محرومشدن عدهای از مسلمانان از حقوق اجتماعی میداند.
\r\nبحث ارتداد و تکفیر در زمان خلافت امام علی(ع) و همزمان با مخالفتهای گسترده گروههای مختلف با شیوه حکومتداری ایشان رونق یافت. از نظر نویسنده، علت اکثر نزاعهای بین مسلمانان نه آموزههای مذهبی بلکه مسائل اجتماعی و تعصبهای مذهبی است؛ زیرا آموزههای عموم مذاهب اسلامی بر خلاف مشی برخی از پیروانشان ــ که به آتش نزاعهای مذهبی و گسترش تکفیر در بین مسلمانان دامن میزنند ــ مسلمانان را به اتحاد و همدلی و رفع اختلافات فرامیخوانند.
\r\nدر بخش بعدی کتاب، نویسنده به شناسایی جریانهای فکری و عوامل ایجاد تکفیرگرایی در جهان اسلام میپردازد و خوارج را نخستین گروهی میداند که اندیشه تکفیر و تکفیرگرایی را در اسلام رواج دادند. پس از آن، تابعان فکری خوارج مانند اهل حدیث، سلفیها و بالاخره وهابیان به رهبری محمد بنعبدالوهاب عوامل اصلی گسترش فکر تکفیر در جهان اسلام قلمداد شدهاند.
\r\nنویسنده تکفیر را از دیدگاه فقه مذاهب مختلف اسلامی، اعم از شیعه و سنی، مورد بحث و بررسی قرار داده و معتقد است که بر اساس دیدگاه تمامی مذاهب اسلامی هر کسی که به توحید و اصول دین اسلام اعتقاد زبانی داشته باشد مسلمان و خون او محترم است و نمیتوان با ادله ظاهری و غیر علمی کسی را مرتد و کافر شمرد و بر اساس آن به قتل او اقدام نمود.
\r\nوی همچنین ادله عدم جواز تکفیر افراد مسلمان را از قرآن کریم، روایات و سنت نبوی، سیره پیامبر اسلام و روایات و سیره ائمه معصومان(ع) ذکر میکند و به نقد تفکرات محمد بنعبدالوهاب و پیروان افراطی وی میپردازد که گروهی از مسلمانان بهویژه شیعیان را به سبب برخی از عقاید مذهبی و مراسم دینی مانند زیارت و عزاداری و توسل به اهل بیت(ع) مشرک و کافر میخوانند و ریختن خونشان را مباح میشمرند. نویسنده همچنین به شباهتهای وهابیان با خوارج صدر اسلام اشاره کرده و دیدگاههای سایر مذاهب و علمای اسلامی را در نقد افکار و رفتار تکفیرگرای وهابیان منعکس کرده است و این گروه را مطرود کلیه مذاهب اسلامی اعم از شیعه و اهل سنت خوانده است.
\r\n\r\n
\r\n\r\n
![\"\"](\"http://okhowah.iuuu.ir/file/5/attach201604398543815215393.png\")
","content_source":"","content_url":"","content_columns":"0","content_date_start":"2016-12-28 17:09:46","content_date_finish":"2016-12-28 17:09:46","content_date_register":"2016-12-28 18:10:38","content_date_last_edit":"2017-01-21 15:19:35","content_show_img":"1","content_show_details":"0","content_show_related_img":"0","content_show_slider":"1","content_show_title_slider":"1","content_comment":"1","content_score":"0","content_recorded":"0","content_confirmed":"0","content_status":"1","content_kind":"0","tag_id":"10016","tag_word":"تقریب,تقریب,تقریب,معرفی کتاب,معرفی کتاب,معرفی کتاب,معرفی کتاب تقریبی,معرفی کتاب تقریبی,معرفی کتاب تقریبی,تقریب مذاهب,تقریب مذاهب,تقریب مذاهب","tag_service":"0","tag_total":"40","tag_soundex":"","attach_token":1162811358,"attach_date_register":"2016-12-28 18:09:29","attach_id":17067,"attach_file_ext":"jpg","attach_file_header":"image/jpeg","attach_img_type":"2","attach_img_width":"740","attach_img_height":"450","attach_file_media":"1","attach_show_watermark":"1","score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"visit_count":"8240","visit_date_last":"2026-05-27 04:43:50","attach_title":"معرفی دو کتاب درمورد «همگرایی» و «تکفیرگرایی»\r\n\r\nمهمترین آثار در بحث تقریب مذاهب اسلامی - بخش اول\r\n\r\n 3","node_title":"برادری,برگزیده,معرفی کتاب","ot_node_left_right":"[{\"node_id\":459, \"left\":5, \"right\":6},{\"node_id\":468, \"left\":87, \"right\":88},{\"node_id\":833, \"left\":45, \"right\":46}]","node_number":"12","allowable_node":"12","img_src":"./cache/5/attach/201612/17067_1162811358_740_450.jpg"}]]