[[{"content_id":12814,"domain_id":"0","lang_id":"fa","portal_id":"5","owner_id":"370","user_id":"405","view_accesslevel_id":"0","edit_accesslevel_id":"0","delete_accesslevel_id":"0","editor_id":"405","content_title":"امام علی علیه السلام در بیان عرفای اهل سنت","content_number":"","content_date_event":"2016-09-21 12:35:44","content_summary":"سلسله های صوفیه و مکاتب عرفانی از طریق اقطاب و کبائرشان، خود را به اهل بیت علیهم السلام متصل می کنند تا از این طریق به پیامبر اسلام(ص) متصل شوند. لهذا آثارشان می تواند در وحدت اسلامی مورد توجه قرار گیرد","content_summary_fill":"1","content_body":"* محمد افتخاری\r\n\r\n \r\n\r\nعرفا و صوفیه در میان غالب اهل تسنن از جایگاه خاص و مورد احترامی برخوردار هستند، که این بسیار حائز اهمیت هست. زیرا یکی از معیارها و میزان های دستاوردهای معرفتی عرفا که اغلب از راه شهود و مکاشفه بدست می آید و از آن به میزان عام تعبیر می شود دین و شریعت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم می باشد. از این طریق واردات رحمانی و ملکوتی از خواطر و القائات شیطانی جدا می شود و از همین روی سلسله های صوفیه و مکاتب عرفانی از طریق اقطاب و کبائرشان، خود را به اهل بیت علیهم السلام متصل می کنند تا از این طریق به پیامبر اسلام(ص) متصل شوند. لهذا اگر آثارشان را مطالعه کنید خواهید دید جملاتی در مدح اهل بیت علیهم السلام نگاشته اند و گفته اند که می تواند در وحدت اسلامی مورد توجه قرار گیرد. برای نمونه چند مورد از نگاشته های این رهروان سیر و سلوک را در ادامه می آوریم:\r\n\r\n\r\nاسماعیل مستملی بخاری: \r\n\r\n«روى به ناصبیان آوردیم و گفتیم اهل بیت را بد مگویید خاصه على را رضى الله عنه که رسول صلى الله علیه و سلم گفت مر او را: انت منى بمنزلة هارون من موسى الا انه لا نبى بعدى. و نیز گفت: من کنت مولاه فعلى مولاه. و صاحب ذو الفقار بود و شمشیر دین بود، و زوج بتول بود و پدر شبر و شبیر بود رضى الله عنه، و آن آن بود که پیغمبر صلى الله علیه و سلم گفت: یا على لا یحبک الا مؤمن تقى و لا یبغضک الا منافق شقى. و مر فاطمه را گفت رضى الله عنها هى بضعة منى. بضعه پیغامبر را دشمن داشتن کفر است. و مر حسین و حسن را رضى الله عنهما را گفت: الحسن و الحسین سیدا شباب اهل الجنة و ابوهما خیر منهما. و ایشان را گفت بر من نشینید تا من شما را شتر باشم. تا بر گردن وى نشستند و گفت: نعم الجمل جملکما و نعم العدلان انتما. و مر پدر ایشان را [گردن] بداشت بر در کعبه تا پاى خویش را بر گردن مبارک سید نهاد و بت را بکند و بینداخت.»1\r\n\r\n \r\nفریدالدین عطار نیشابوری:\r\n«یک روایت خوب از من گوش کن جام از ساقى کوثر نوش کن\r\nنقل دارم از ثقات باصفا آنکه روزى حضرت خیر الورى\r\nچونکه او برگشت از حجّ الوداع در غدیر خم مکان کرد آن مطاع\r\nجبرئیل از حضرت عزّت رسید نزل از حضرت به پیش او کشید\r\nپیش او از پیش حق آورد پیک آیه یا ایّها بلّغ الیک\r\nگفت اى اصحاب دارم رازها رازها را گویم این دم برملا\r\nهرچه مىکردم نهان ز اهل وعید من بگویم چونکه فرمان در رسید\r\n ......... \r\nقال جل و علا: «یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ»\r\n\r\nپس نبى فرمود منبر ساختند از جهاز اشترش افراختند\r\nرفت بر منبر رسول از پردلى بود همراهش در آن منبر على\r\nگفت با اصحاب پیغمبر تمام این کلام خوش ادا و با نظام\r\nبا شما اى مردمان باوفا نیستم اولىتر از نفس شما؟\r\n ........ \r\nقال النبى صلى الله علیه و آله و سلم: «یا ایها الناس الست اولى بکم من انفسکم» قالوا بلى یا رسول الله قال: «من کنت مولاه فهذا على مولاه»\r\n\r\nجمله گفتند از طریق مهترى تو بما از نفس ما اولىترى\r\nگفت هرکس را منم مولاى او پس على مولاى او باشد نکو\r\nحیدر از فرمان ربّ کاینات شد ولى بر مؤمنین و مؤمنات\r\nهرکه او در دین من باشد درست مهر حیدر در دلش باشد نخست\r\nهر کرا باشد امیر و پیشوا بعد من باشد امیرش مرتضى\r\nچون مرا دانى نبى از عاقلى پس بدانى ابن عمّم را ولىّ\r\nچون خطاب آن شه بشیخ و شاب کرد روى خود بر جانب اصحاب کرد\r\nچونکه بشناسید حیدر را مقام نعمت حق بر شما آمد تمام\r\nآورید ایمان بشاه اولیا حق شود راضى ز اسلام شما\r\nهرکه دارد در دل خود مهر من مهر حیدر بایدش در جان و تن\r\nچون شما را مهر او در دل شود آن زمان دین شما کامل شود\r\n ...... \r\nقال الله تبارک و تعالى: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً»\r\n\r\nمن بگویم آنچه مقصود خداست در نهان و آشکارا عین ماست\r\nمن بگویم با تو راز سترپوش گر همى خواهى که دانى باده نوش\r\nمن بگویم هرچه دارم در زبان بشنو و در گوش گیر و خوش بدان\r\nمن بگویم قصه نوحت تمام زآنکه هستت کشتى معنى بکام\r\nهر کرا من یار حیدر یار اوست دشمن او سرنگون بردار اوست\r\nهر کرا او شاه شد از من بود دست او میدان که دست من بود\r\nهر کرا او دوست من خود دوستش دشمنش را از غضب تو پوست کش\r\nهرکه را او روز شد روشن بود هر کرا او شاه شد با من بود\r\n..... \r\nو قال علیه السلام: «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله و العن على من ظلمه»\r\nچون پیمبر کرد این معنى ادا دست خود برداشت از بهر دعا\r\nگفت الهى دوستش را دوست گیر دشمنانش را بزن بر سینه تیر\r\nیا الهى دشمنش را خار کن منزل آن دوزخى در نار کن\r\nهرکه او را یار باشد یار باش هرکه یارش نیست زو بیزار باش\r\nهرکه بگذارد تو هم بگذاریش هرکه بردارد تو هم برداریش\r\nدر ولایت چون على را برگماشت دست او بگرفت و پیش خود بداشت\r\nچون دو سر بودند اندر یک بدن هردو بنمودند از یک پیرهن\r\nلحمک لحمى بیان کرد از نخست دمک دمى عیان کرد او درست\r\n .......\r\nگفت یا اصحاب من مقبل شوید در مبارکباد او یکدل شوید \r\nجملگى خوشحال گشتند آن زمان در مبارکباد بگشاده زبان\r\nپس عمر برخاست گفتا یا على بر سر خلقان تو گردیدى ولى\r\nهم بقول این شه آخر زمان گشتى آخر تو امیر مؤمنان\r\n......... \r\nبخبخ لک یا ابا الحسن اصبحت مولاى و مولا کل مؤمن و مؤمنة»2 \r\n\r\n \r\n\r\n\r\nمولانا جلال الدین بلخی:\r\n«در تفسیر این خبر که مصطفى صلوات اللَّه علیه فرمود من کنت مولاه فعلى مولاه تا منافقان طعنه زدند که بس نبودش که ما مطیعى و چاکرى نمودیم او را چاکرى کودکى خلم آلودمان هم مىفرماید الى آخره\r\n\r\n\r\nزین سبب پیغمبر با اجتهاد نام خود و آن على مولا نهاد \r\nگفت هر کاو را منم مولا و دوست ابن عم من على مولاى اوست \r\nکیست مولا آن که آزادت کند بند رقیت ز پایت بر کند \r\nچون به آزادى نبوت هادى است مومنان را ز انبیا آزادى است \r\nاى گروه مومنان شادى کنید همچو سرو و سوسن آزادى کنید»3\r\n\r\n \r\n \r\nحکیم سنایی غزنوی:\r\n«ذکر زوج البتول و ابن عم الرسول ابى الحسن و الحسین المبارز الکرّار غیر الفرّار غالب الجیش العرموم الجرّار سید المهاجرین و الانصار، قال النبى من احب علیا فقد استمسک بالعروة الوثقى الذى انزل اللّه تعالى فى شأنه: إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ، و قال اللّه تعالى: وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْکِیناً وَ یَتِیماً وَ أَسِیراً و قال علیه السلام یا على انت منى بمنزلة هارون من موسى الا انه لا نبى بعدى، و قال صلى اللّه علیه و سلم: اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله: و قال: من کنت مولاه فعلى مولاه، و قال جابر بن عبد اللّه الانصارى رضى اللّه عنهما: دخلت عائشة رضى اللّه عنها و عن ابیها على النبى صلى اللّه علیه و سلم فقال یا عائشة ما تقولین فى امیر المؤمنین على بن ابى طالب صلواتاللهعلیه فاطرقت ملیا ثم رفعت راسها فقالت بیتین:\r\n\r\nاذا ما التبر حک على المحک تبین غشه من غیر شک\r\nو فینا الغش و الذهب المصفى على بیننا شبه المحک\r\n \r\nو قال النبى علیه السلام انا مدینة العلم و على بابها»4\r\n\r\nپی نوشت:\r\n\r\n1- مستملی بخاری، اسماعیل، شرح التعرف لمذهب التصوف، ج1، ص 462\r\n\r\n2- عطار نیشابوری، فریدالدین، مظهرالعجائب و مظهر الاسرار،ص 162 - 167\r\n\r\n3- مولوی، جلال الدین محمد، مثنوی معنوی، ص 986\r\n\r\n4- سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم، حدیقة الحقیقه و طریقة الشریعة، ص 244","content_html":"* محمد افتخاری
\r\n\r\n
\r\n\r\nعرفا و صوفیه در میان غالب اهل تسنن از جایگاه خاص و مورد احترامی برخوردار هستند، که این بسیار حائز اهمیت هست. زیرا یکی از معیارها و میزان های دستاوردهای معرفتی عرفا که اغلب از راه شهود و مکاشفه بدست می آید و از آن به میزان عام تعبیر می شود دین و شریعت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم می باشد. از این طریق واردات رحمانی و ملکوتی از خواطر و القائات شیطانی جدا می شود و از همین روی سلسله های صوفیه و مکاتب عرفانی از طریق اقطاب و کبائرشان، خود را به اهل بیت علیهم السلام متصل می کنند تا از این طریق به پیامبر اسلام(ص) متصل شوند. لهذا اگر آثارشان را مطالعه کنید خواهید دید جملاتی در مدح اهل بیت علیهم السلام نگاشته اند و گفته اند که می تواند در وحدت اسلامی مورد توجه قرار گیرد. برای نمونه چند مورد از نگاشته های این رهروان سیر و سلوک را در ادامه می آوریم:
\r\n\r\n
\r\nاسماعیل مستملی بخاری:
\r\n\r\n«روى به ناصبیان آوردیم و گفتیم اهل بیت را بد مگویید خاصه على را رضى الله عنه که رسول صلى الله علیه و سلم گفت مر او را: انت منى بمنزلة هارون من موسى الا انه لا نبى بعدى. و نیز گفت: من کنت مولاه فعلى مولاه. و صاحب ذو الفقار بود و شمشیر دین بود، و زوج بتول بود و پدر شبر و شبیر بود رضى الله عنه، و آن آن بود که پیغمبر صلى الله علیه و سلم گفت: یا على لا یحبک الا مؤمن تقى و لا یبغضک الا منافق شقى. و مر فاطمه را گفت رضى الله عنها هى بضعة منى. بضعه پیغامبر را دشمن داشتن کفر است. و مر حسین و حسن را رضى الله عنهما را گفت: الحسن و الحسین سیدا شباب اهل الجنة و ابوهما خیر منهما. و ایشان را گفت بر من نشینید تا من شما را شتر باشم. تا بر گردن وى نشستند و گفت: نعم الجمل جملکما و نعم العدلان انتما. و مر پدر ایشان را [گردن] بداشت بر در کعبه تا پاى خویش را بر گردن مبارک سید نهاد و بت را بکند و بینداخت.»1
\r\n\r\n
\r\nفریدالدین عطار نیشابوری:
\r\n«یک روایت خوب از من گوش کن جام از ساقى کوثر نوش کن
\r\nنقل دارم از ثقات باصفا آنکه روزى حضرت خیر الورى
\r\nچونکه او برگشت از حجّ الوداع در غدیر خم مکان کرد آن مطاع
\r\nجبرئیل از حضرت عزّت رسید نزل از حضرت به پیش او کشید
\r\nپیش او از پیش حق آورد پیک آیه یا ایّها بلّغ الیک
\r\nگفت اى اصحاب دارم رازها رازها را گویم این دم برملا
\r\nهرچه مىکردم نهان ز اهل وعید من بگویم چونکه فرمان در رسید
\r\n .........
\r\nقال جل و علا: «یا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ»
\r\n\r\nپس نبى فرمود منبر ساختند از جهاز اشترش افراختند
\r\nرفت بر منبر رسول از پردلى بود همراهش در آن منبر على
\r\nگفت با اصحاب پیغمبر تمام این کلام خوش ادا و با نظام
\r\nبا شما اى مردمان باوفا نیستم اولىتر از نفس شما؟
\r\n ........
\r\nقال النبى صلى الله علیه و آله و سلم: «یا ایها الناس الست اولى بکم من انفسکم» قالوا بلى یا رسول الله قال: «من کنت مولاه فهذا على مولاه»
\r\n\r\nجمله گفتند از طریق مهترى تو بما از نفس ما اولىترى
\r\nگفت هرکس را منم مولاى او پس على مولاى او باشد نکو
\r\nحیدر از فرمان ربّ کاینات شد ولى بر مؤمنین و مؤمنات
\r\nهرکه او در دین من باشد درست مهر حیدر در دلش باشد نخست
\r\nهر کرا باشد امیر و پیشوا بعد من باشد امیرش مرتضى
\r\nچون مرا دانى نبى از عاقلى پس بدانى ابن عمّم را ولىّ
\r\nچون خطاب آن شه بشیخ و شاب کرد روى خود بر جانب اصحاب کرد
\r\nچونکه بشناسید حیدر را مقام نعمت حق بر شما آمد تمام
\r\nآورید ایمان بشاه اولیا حق شود راضى ز اسلام شما
\r\nهرکه دارد در دل خود مهر من مهر حیدر بایدش در جان و تن
\r\nچون شما را مهر او در دل شود آن زمان دین شما کامل شود
\r\n ......
\r\nقال الله تبارک و تعالى: «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دِیناً»
\r\n\r\nمن بگویم آنچه مقصود خداست در نهان و آشکارا عین ماست
\r\nمن بگویم با تو راز سترپوش گر همى خواهى که دانى باده نوش
\r\nمن بگویم هرچه دارم در زبان بشنو و در گوش گیر و خوش بدان
\r\nمن بگویم قصه نوحت تمام زآنکه هستت کشتى معنى بکام
\r\nهر کرا من یار حیدر یار اوست دشمن او سرنگون بردار اوست
\r\nهر کرا او شاه شد از من بود دست او میدان که دست من بود
\r\nهر کرا او دوست من خود دوستش دشمنش را از غضب تو پوست کش
\r\nهرکه را او روز شد روشن بود هر کرا او شاه شد با من بود
\r\n.....
\r\nو قال علیه السلام: «اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله و العن على من ظلمه»
\r\nچون پیمبر کرد این معنى ادا دست خود برداشت از بهر دعا
\r\nگفت الهى دوستش را دوست گیر دشمنانش را بزن بر سینه تیر
\r\nیا الهى دشمنش را خار کن منزل آن دوزخى در نار کن
\r\nهرکه او را یار باشد یار باش هرکه یارش نیست زو بیزار باش
\r\nهرکه بگذارد تو هم بگذاریش هرکه بردارد تو هم برداریش
\r\nدر ولایت چون على را برگماشت دست او بگرفت و پیش خود بداشت
\r\nچون دو سر بودند اندر یک بدن هردو بنمودند از یک پیرهن
\r\nلحمک لحمى بیان کرد از نخست دمک دمى عیان کرد او درست
\r\n .......
\r\nگفت یا اصحاب من مقبل شوید در مبارکباد او یکدل شوید
\r\nجملگى خوشحال گشتند آن زمان در مبارکباد بگشاده زبان
\r\nپس عمر برخاست گفتا یا على بر سر خلقان تو گردیدى ولى
\r\nهم بقول این شه آخر زمان گشتى آخر تو امیر مؤمنان
\r\n.........
\r\nبخبخ لک یا ابا الحسن اصبحت مولاى و مولا کل مؤمن و مؤمنة»2
\r\n\r\n
\r\n\r\n
\r\nمولانا جلال الدین بلخی:
\r\n«در تفسیر این خبر که مصطفى صلوات اللَّه علیه فرمود من کنت مولاه فعلى مولاه تا منافقان طعنه زدند که بس نبودش که ما مطیعى و چاکرى نمودیم او را چاکرى کودکى خلم آلودمان هم مىفرماید الى آخره
\r\n\r\n
\r\nزین سبب پیغمبر با اجتهاد نام خود و آن على مولا نهاد
\r\nگفت هر کاو را منم مولا و دوست ابن عم من على مولاى اوست
\r\nکیست مولا آن که آزادت کند بند رقیت ز پایت بر کند
\r\nچون به آزادى نبوت هادى است مومنان را ز انبیا آزادى است
\r\nاى گروه مومنان شادى کنید همچو سرو و سوسن آزادى کنید»3
\r\n\r\n
\r\n
\r\nحکیم سنایی غزنوی:
\r\n«ذکر زوج البتول و ابن عم الرسول ابى الحسن و الحسین المبارز الکرّار غیر الفرّار غالب الجیش العرموم الجرّار سید المهاجرین و الانصار، قال النبى من احب علیا فقد استمسک بالعروة الوثقى الذى انزل اللّه تعالى فى شأنه: إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ، و قال اللّه تعالى: وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْکِیناً وَ یَتِیماً وَ أَسِیراً و قال علیه السلام یا على انت منى بمنزلة هارون من موسى الا انه لا نبى بعدى، و قال صلى اللّه علیه و سلم: اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و انصر من نصره و اخذل من خذله: و قال: من کنت مولاه فعلى مولاه، و قال جابر بن عبد اللّه الانصارى رضى اللّه عنهما: دخلت عائشة رضى اللّه عنها و عن ابیها على النبى صلى اللّه علیه و سلم فقال یا عائشة ما تقولین فى امیر المؤمنین على بن ابى طالب صلواتاللهعلیه فاطرقت ملیا ثم رفعت راسها فقالت بیتین:
\r\n\r\nاذا ما التبر حک على المحک تبین غشه من غیر شک
\r\nو فینا الغش و الذهب المصفى على بیننا شبه المحک
\r\n
\r\nو قال النبى علیه السلام انا مدینة العلم و على بابها»4
\r\n\r\nپی نوشت:
\r\n\r\n1- مستملی بخاری، اسماعیل، شرح التعرف لمذهب التصوف، ج1، ص 462
\r\n\r\n2- عطار نیشابوری، فریدالدین، مظهرالعجائب و مظهر الاسرار،ص 162 - 167
\r\n\r\n3- مولوی، جلال الدین محمد، مثنوی معنوی، ص 986
\r\n\r\n4- سنایی، ابوالمجد مجدود بن آدم، حدیقة الحقیقه و طریقة الشریعة، ص 244
\r\n\r\n![\"\"](\"http://okhowah.iuuu.ir/file/5/attach201604398543815215393.png\")
","content_source":"","content_url":"","content_columns":"0","content_date_start":"2016-09-21 12:35:44","content_date_finish":"2016-09-21 12:35:44","content_date_register":"2016-09-21 13:06:50","content_date_last_edit":"2017-01-10 13:16:33","content_show_img":"1","content_show_details":"0","content_show_related_img":"0","content_show_slider":"1","content_show_title_slider":"1","content_comment":"1","content_score":"0","content_recorded":"0","content_confirmed":"0","content_status":"1","content_kind":"0","tag_id":"10368","tag_word":"امام علی ع,امام علی ع,امام علی نزد اهل سنت,امام علی نزد اهل سنت,صوفیان اهل سنت,صوفیان اهل سنت,عرفای اهل سنت,عرفای اهل سنت,محمد افتخاری,محمد افتخاری","tag_service":"0","tag_total":"25","tag_soundex":"","attach_token":2921068716,"attach_date_register":"2016-09-25 15:20:05","attach_id":16508,"attach_file_ext":"jpg","attach_file_header":"image/jpeg","attach_img_type":"2","attach_img_width":"728","attach_img_height":"500","attach_file_media":"1","attach_show_watermark":"0","score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"visit_count":"8575","visit_date_last":"2026-05-27 04:44:30","attach_title":"امام علی علیه السلام در بیان عرفای اهل سنت 3","node_title":"برگزیده,شخصیت ها","ot_node_left_right":"[{\"node_id\":468, \"left\":87, \"right\":88},{\"node_id\":477, \"left\":15, \"right\":18}]","node_number":"10","allowable_node":"10","img_src":"./cache/5/attach/201609/16508_2921068716_728_500.jpg"}]]