[[{"content_id":10778,"domain_id":"0","lang_id":"fa","portal_id":"5","owner_id":"484","user_id":"1","view_accesslevel_id":"1","edit_accesslevel_id":"1","delete_accesslevel_id":"1","editor_id":"405","content_title":"من امام صادق «ع» را به خانه اهل سنت بردم! \r\n\r\nعلمای بزرگ شیعه تقریبی بودند یا ضدتقریبی؟","content_number":"0","content_date_event":"2015-05-11 03:24:00","content_summary":"ما چند نفر داریم که در راه عقاید شیعه به شهادت رسیدند که آنها را به نام های «شهید اول»، «شهید دوم» و «شهید سوم» می شناسیم. کدام یک از این ها ضدتقریبی بوده اند؟ شهید اول و دوم که در جبل عامل نزد علمای اهل سنت درس خوانده اند. معروف است که یکی از این بزرگواران چهل استاد اهل سنت داشته است. در کتاب «لمعه» هم هیچ حاشیه خاصی نسبت به اهل سنت وجود ندارد و در عین حال عقاید شیعه با احترام تبیین شده است.","content_summary_fill":"1","content_body":"حجت الاسلام دکتر مهدی فرمانیان&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n\r\n\r\nبزرگان شیعه تقریبی بوده اند&nbsp;\r\n\r\nاگر ما به سراغ تاریخ تشیع برویم، می ببینیم کسانی که طرفدار تقریب و تعامل با اهل سنت بوده اند، جایگاه والاتری &ndash; حتی در بین خود علمای شیعه &ndash; داشته اند. رفتار علمای ما در طول تاریخ عملا نشان داده که تقریبی اند، هرچند هیچ شعاری در این رابطه نداده اند. این افراد در عین حال که تقریبی بوده اند، تا پای جان هم پای عقاید شیعه ایستاده اند.&nbsp;\r\n\r\nشیخ مفید، سید مرتضی، شیخ طوسی، علامه حلی و خواجه نصیر از بزرگترین علمای کلام شیعه هستند. غیر از این است که شیخ مفید اساتید اهل سنت معتزلی داشته است؟ یکی از اتهاماتی که به شیخ مفید زده می شود این است که ایشان افکار معتزله را وارد شیعه کرده است.&nbsp;\r\n\r\nغیر از این است که سید مرتضی شاگرد قاضی عبدالجبار معتزلی بوده است؟ و در عین حال که در مسئله امامت نظر قاضی عبدالجبار را قبول نداشته، کتاب &laquo;المغنی&raquo; او را نقد می کند و کتاب &laquo;الشافی فی الامامة&raquo; را در چهار جلد می نویسد.&nbsp;\r\n\r\nشیخ طوسی شافعی است!&nbsp;\r\n\r\nآیا شیخ طوسی از بزرگترین علمای نیست؟ مگر به او نمی گوییم شیخ الطائفه؟ شیخ مطلق که در فقه آمده است، شیخ طوسی است. اما محمد ابوزهره که یکی از نویسندگان معروف اهل سنت مصر است، مقاله ای در &laquo;رساله الاسلام&raquo; دارالتقریب نوشته و در آنجا می گوید در شیعه هیچ کس مانند شیخ طوسی تقریبی نبوده است.&nbsp;\r\n\r\nسُبکی در &laquo;طبقات الشافعیه&raquo; می نویسد که: &laquo;طوسی از شافعیان است&raquo;! ببینید چقدر چتر شیخ طوسی گسترده بوده که اینطور درباره او اظهار نظر شده است. دلیل این امر چیست؟ شیخ طوسی کتابی به نام &laquo;الخلاف&raquo; درباره فقه مقارن دارد که در آن هم فتاوای شافعی اول و هم شافعی دوم را می آورد.&nbsp;\r\n\r\nمی دانید شافعی یک بار زمانی که در مدینه بوده و متاثر از اصحاب اثر بوده فتاوایی داده و زمانی که به کوفه و بغداد آمده و شاگردِ شاگردان ابوحنیفه شده و به مصر رفته فتاوایش عوض شده است. لذا به فتاوای شافعی در مدینه می گویند شافعی اول و به فتاوای او در مصر می گویند شافعی دوم. شیخ طوسی آنقدر بر هر دو فتاوای او احاطه داشته که سبکی می گوید مگر می شود یک غیرشافعی اینطور کتاب های شافعی را خوانده باشد؟&nbsp;\r\n\r\nپس شیخ الطائفه که فقه و تفسیر و رجال ما مدیون اوست، شخصیتی تقریبی است. شیخ طوسی صاحب تفسیر &laquo;التبیان&raquo; است. این اولین تفسیر اثری در شیعه است. یعنی ایشان اولین کسی است آثار صحابه و تابعین در تفسیر قرآن را وارد تفسیر شیعه کرده است. جالب اینکه بعدی ها هم از ایشان تبعیت کرده اند. &laquo;مجمع البیان&raquo; خلاصه و نظم داده شده &laquo;التبیان&raquo; است.&nbsp;\r\n\r\nمن امام صادق &laquo;ع&raquo; را به خانه اهل سنت بردم!&nbsp;\r\n\r\nتفسیر اثری تا زمان اخباری ها تفسیر رسمی شیعه بوده است. اخباری ها آمدند به شیخ طوسی انتقاد کردند که چرا حرف های ابن عباس و ابن مسعود و قتاده و ... را در کنار امام باقر &laquo;ع&raquo; و امام صادق &laquo;ع&raquo; قرار دادی؟&nbsp;\r\n\r\nجواب شیخ طوسی جالب است. می گوید چون اهل سنت هیچ یک از آثار ما را نمی خوانند، من با این کار کاری کردم که کتاب های ما مورد استفاده اهل سنت قرار بگیرد. در واقع من امام باقر &laquo;ع&raquo; و امام صادق &laquo;ع&raquo; را به خانه های اهل سنت بردم در حالی که قبل از این چنین چیزی وجود نداشت.&nbsp;\r\n\r\nدر فقه مقارن هم اولین کتاب جدی کتاب چهارجلدی &laquo;الخلاف&raquo; شیخ طوسی است که در آن فتاوای هرچهار مذهب اهل سنت و فتاوای مذهب جعفری در کنار هم آمده است. ولی در عین حال همین شیخ طوسی &laquo;جمل العلم و العمل&raquo; سید مرتضی که درباره عقاید شیعه است را شرح کرده و با عنوان &laquo;تمهید الاصول&raquo; به کتاب درسی حوزه های شیعه تبدیل می کند.&nbsp;\r\n\r\nچرا شیخ طوسی شاگرد سنی داشت؟&nbsp;\r\n\r\nایشان هم تعداد زیادی استاد اهل سنت داشته و هم تعداد زیادی شاگرد اهل سنت. اگر کسی بخواهد شاگرد اهل سنت داشته باشد، مگر بدون رویکرد تقریبی می تواند چنین کاری بکند؟ ایشان در بغداد زندگی می کرده که اکثرا از اهل سنت بوده اند.&nbsp;\r\n\r\nپس بزرگترین علمای ما رویکرد تقریبی داشته اند. آنقدر این رویکرد تقریبی قوی بوده که حتی برای بعضی از پژوهشگران این شبهه به وجود آمده که آنها اصلا شیعه نیستند. مثلا آقای &laquo;ویلفرد مادلونگ&raquo; با بررسی آرای کلامی شیخ مفید و شیخ طوسی گفته است که عقاید شیعه از معتزله گرفته شده است! و ما الان داریم پژوهش هایی انجام می دهیم و به این اتهام پاسخ می دهیم که این گونه نیست.&nbsp;\r\n\r\nما بهتر از علامه حلی در علم کلام نداریم. کتاب &laquo;کشف المراد&raquo; ایشان هفتصد سال است که کتاب درسی حوزه های شیعه است و هیچ کتابی هنوز جای این کتاب را نگرفته است. در خود همین کتاب مثلا آمده که تفسیر &laquo;ابوالحسن بصری&raquo; از فلان موضوع بهترین تفسیر است. یعنی ایشان تفسیر یک معتزلی سنی را بر سایر تفسیرها ترجیح می دهد. چرا ترجیح می دهد؟ چون ایشان مطابق کلام حضرت امیر &laquo;ع&raquo; که می فرماید: &laquo;انظر الی ما قال و لاتنظر الی من قال&raquo;، عمل می کند. ما باید به شیوه علامه حلی عمل کنیم. یعنی &laquo;انظر الی ما قال و لاتنظر الی من قال&raquo;. مهم نیست که استاد شیعه است یا سنی، مهم استدلال است.&nbsp;\r\n\r\nشهدای عقیده شیعه تقریبی بوده اند&nbsp;\r\n\r\nما چند نفر داریم که در راه عقاید شیعه به شهادت رسیدند که آنها را به نام های &laquo;شهید اول&raquo;، &laquo;شهید دوم&raquo; و &laquo;شهید سوم&raquo; می شناسیم. کدام یک از این ها ضدتقریبی بوده اند؟&nbsp;\r\n\r\nشهید اول و دوم که در جبل عامل نزد علمای اهل سنت درس خوانده اند. معروف است که یکی از این بزرگواران چهل استاد اهل سنت داشته است. در کتاب &laquo;لمعه&raquo; هم هیچ حاشیه خاصی نسبت به اهل سنت وجود ندارد و در عین حال عقاید شیعه با احترام تبیین شده است.&nbsp;\r\n\r\nشهید ثالث یعنی قاضی نورالله شوشتری هم که در جامعه اهل سنت زندگی کرده است و قاضی اهل سنت آن منطقه بوده است. ایشان کتاب &laquo;احقاق الحق&raquo; را نوشت که به شدت محترمانه و با رویکرد تقریبی نوشته شده است. این بزرگواران الگوی ما هستند.&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;","content_html":"<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color:#FF0000;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">حجت الاسلام دکتر مهدی فرمانیان&nbsp;</span></span></span></div>\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">&nbsp;</span></span></p>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\"><img alt=\"\" src=\"http://okhowah.iuuu.ir/cache/5/attach/201903/18618_1610085850_900_506.jpg\" style=\"width: 100%;\" /></span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color:#0000FF;\"><strong><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">بزرگان شیعه تقریبی بوده اند&nbsp;</span></span></strong></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">اگر ما به سراغ تاریخ تشیع برویم، می ببینیم کسانی که طرفدار تقریب و تعامل با اهل سنت بوده اند، جایگاه والاتری &ndash; حتی در بین خود علمای شیعه &ndash; داشته اند. رفتار علمای ما در طول تاریخ عملا نشان داده که تقریبی اند، هرچند هیچ شعاری در این رابطه نداده اند. این افراد در عین حال که تقریبی بوده اند، تا پای جان هم پای عقاید شیعه ایستاده اند.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">شیخ مفید، سید مرتضی، شیخ طوسی، علامه حلی و خواجه نصیر از بزرگترین علمای کلام شیعه هستند. غیر از این است که شیخ مفید اساتید اهل سنت معتزلی داشته است؟ یکی از اتهاماتی که به شیخ مفید زده می شود این است که ایشان افکار معتزله را وارد شیعه کرده است.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">غیر از این است که سید مرتضی شاگرد قاضی عبدالجبار معتزلی بوده است؟ و در عین حال که در مسئله امامت نظر قاضی عبدالجبار را قبول نداشته، کتاب &laquo;المغنی&raquo; او را نقد می کند و کتاب &laquo;الشافی فی الامامة&raquo; را در چهار جلد می نویسد.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color:#0000FF;\"><strong><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">شیخ طوسی شافعی است!&nbsp;</span></span></strong></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">آیا شیخ طوسی از بزرگترین علمای نیست؟ مگر به او نمی گوییم شیخ الطائفه؟ شیخ مطلق که در فقه آمده است، شیخ طوسی است. اما محمد ابوزهره که یکی از نویسندگان معروف اهل سنت مصر است، مقاله ای در &laquo;رساله الاسلام&raquo; دارالتقریب نوشته و در آنجا می گوید در شیعه هیچ کس مانند شیخ طوسی تقریبی نبوده است.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">سُبکی در &laquo;طبقات الشافعیه&raquo; می نویسد که: &laquo;طوسی از شافعیان است&raquo;! ببینید چقدر چتر شیخ طوسی گسترده بوده که اینطور درباره او اظهار نظر شده است. دلیل این امر چیست؟ شیخ طوسی کتابی به نام &laquo;الخلاف&raquo; درباره فقه مقارن دارد که در آن هم فتاوای شافعی اول و هم شافعی دوم را می آورد.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">می دانید شافعی یک بار زمانی که در مدینه بوده و متاثر از اصحاب اثر بوده فتاوایی داده و زمانی که به کوفه و بغداد آمده و شاگردِ شاگردان ابوحنیفه شده و به مصر رفته فتاوایش عوض شده است. لذا به فتاوای شافعی در مدینه می گویند شافعی اول و به فتاوای او در مصر می گویند شافعی دوم. شیخ طوسی آنقدر بر هر دو فتاوای او احاطه داشته که سبکی می گوید مگر می شود یک غیرشافعی اینطور کتاب های شافعی را خوانده باشد؟&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">پس شیخ الطائفه که فقه و تفسیر و رجال ما مدیون اوست، شخصیتی تقریبی است. شیخ طوسی صاحب تفسیر &laquo;التبیان&raquo; است. این اولین تفسیر اثری در شیعه است. یعنی ایشان اولین کسی است آثار صحابه و تابعین در تفسیر قرآن را وارد تفسیر شیعه کرده است. جالب اینکه بعدی ها هم از ایشان تبعیت کرده اند. &laquo;مجمع البیان&raquo; خلاصه و نظم داده شده &laquo;التبیان&raquo; است.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color:#0000FF;\"><strong><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">من امام صادق &laquo;ع&raquo; را به خانه اهل سنت بردم!&nbsp;</span></span></strong></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">تفسیر اثری تا زمان اخباری ها تفسیر رسمی شیعه بوده است. اخباری ها آمدند به شیخ طوسی انتقاد کردند که چرا حرف های ابن عباس و ابن مسعود و قتاده و ... را در کنار امام باقر &laquo;ع&raquo; و امام صادق &laquo;ع&raquo; قرار دادی؟&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">جواب شیخ طوسی جالب است. می گوید چون اهل سنت هیچ یک از آثار ما را نمی خوانند، من با این کار کاری کردم که کتاب های ما مورد استفاده اهل سنت قرار بگیرد. در واقع من امام باقر &laquo;ع&raquo; و امام صادق &laquo;ع&raquo; را به خانه های اهل سنت بردم در حالی که قبل از این چنین چیزی وجود نداشت.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">در فقه مقارن هم اولین کتاب جدی کتاب چهارجلدی &laquo;الخلاف&raquo; شیخ طوسی است که در آن فتاوای هرچهار مذهب اهل سنت و فتاوای مذهب جعفری در کنار هم آمده است. ولی در عین حال همین شیخ طوسی &laquo;جمل العلم و العمل&raquo; سید مرتضی که درباره عقاید شیعه است را شرح کرده و با عنوان &laquo;تمهید الاصول&raquo; به کتاب درسی حوزه های شیعه تبدیل می کند.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color:#0000FF;\"><strong><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">چرا شیخ طوسی شاگرد سنی داشت؟&nbsp;</span></span></strong></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">ایشان هم تعداد زیادی استاد اهل سنت داشته و هم تعداد زیادی شاگرد اهل سنت. اگر کسی بخواهد شاگرد اهل سنت داشته باشد، مگر بدون رویکرد تقریبی می تواند چنین کاری بکند؟ ایشان در بغداد زندگی می کرده که اکثرا از اهل سنت بوده اند.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">پس بزرگترین علمای ما رویکرد تقریبی داشته اند. آنقدر این رویکرد تقریبی قوی بوده که حتی برای بعضی از پژوهشگران این شبهه به وجود آمده که آنها اصلا شیعه نیستند. مثلا آقای &laquo;ویلفرد مادلونگ&raquo; با بررسی آرای کلامی شیخ مفید و شیخ طوسی گفته است که عقاید شیعه از معتزله گرفته شده است! و ما الان داریم پژوهش هایی انجام می دهیم و به این اتهام پاسخ می دهیم که این گونه نیست.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">ما بهتر از علامه حلی در علم کلام نداریم. کتاب &laquo;کشف المراد&raquo; ایشان هفتصد سال است که کتاب درسی حوزه های شیعه است و هیچ کتابی هنوز جای این کتاب را نگرفته است. در خود همین کتاب مثلا آمده که تفسیر &laquo;ابوالحسن بصری&raquo; از فلان موضوع بهترین تفسیر است. یعنی ایشان تفسیر یک معتزلی سنی را بر سایر تفسیرها ترجیح می دهد. چرا ترجیح می دهد؟ چون ایشان مطابق کلام حضرت امیر &laquo;ع&raquo; که می فرماید: &laquo;انظر الی ما قال و لاتنظر الی من قال&raquo;، عمل می کند. ما باید به شیوه علامه حلی عمل کنیم. یعنی &laquo;انظر الی ما قال و لاتنظر الی من قال&raquo;. مهم نیست که استاد شیعه است یا سنی، مهم استدلال است.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"color:#0000FF;\"><strong><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">شهدای عقیده شیعه تقریبی بوده اند&nbsp;</span></span></strong></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">ما چند نفر داریم که در راه عقاید شیعه به شهادت رسیدند که آنها را به نام های &laquo;شهید اول&raquo;، &laquo;شهید دوم&raquo; و &laquo;شهید سوم&raquo; می شناسیم. کدام یک از این ها ضدتقریبی بوده اند؟&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">شهید اول و دوم که در جبل عامل نزد علمای اهل سنت درس خوانده اند. معروف است که یکی از این بزرگواران چهل استاد اهل سنت داشته است. در کتاب &laquo;لمعه&raquo; هم هیچ حاشیه خاصی نسبت به اهل سنت وجود ندارد و در عین حال عقاید شیعه با احترام تبیین شده است.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<div style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">شهید ثالث یعنی قاضی نورالله شوشتری هم که در جامعه اهل سنت زندگی کرده است و قاضی اهل سنت آن منطقه بوده است. ایشان کتاب &laquo;احقاق الحق&raquo; را نوشت که به شدت محترمانه و با رویکرد تقریبی نوشته شده است. این بزرگواران الگوی ما هستند.&nbsp;</span></span></div>\r\n\r\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size:14px;\"><span style=\"font-family:iransansn;\">&nbsp;</span></span></p>","content_source":"","content_url":"","content_columns":"0","content_date_start":"2015-05-11 03:24:00","content_date_finish":"2015-05-11 03:24:00","content_date_register":"2015-04-16 10:25:12","content_date_last_edit":"2019-12-21 18:34:37","content_show_img":"1","content_show_details":"0","content_show_related_img":"0","content_show_slider":"0","content_show_title_slider":"0","content_comment":"1","content_score":"0","content_recorded":"0","content_confirmed":"0","content_status":"1","content_kind":"0","tag_id":"16203","tag_word":"مهدی فرمانیان,مهدی فرمانیان,مهدی فرمانیان,مهدی فرمانیان,علمای شیعه و وحدت اسلامی,علمای شیعه و وحدت اسلامی,علمای شیعه و وحدت اسلامی,علمای شیعه و وحدت اسلامی,علامه حلی,علامه حلی,علامه حلی,علامه حلی,شیخ مفید,شیخ مفید,شیخ مفید,شیخ مفید,شیخ مفید و وحدت اسلامی,شیخ مفید و وحدت اسلامی,شیخ مفید و وحدت اسلامی,شیخ مفید و وحدت اسلامی","tag_service":"0","tag_total":"30","tag_soundex":"","attach_token":2252467854,"attach_date_register":"2019-03-19 15:07:05","attach_id":18619,"attach_file_ext":"jpg","attach_file_header":"image/jpeg","attach_img_type":"2","attach_img_width":"4961","attach_img_height":"3508","attach_file_media":"1","attach_show_watermark":"1","score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"visit_count":"10544","visit_date_last":"2026-05-27 01:27:35","attach_title":"علمای بزرگ شیعه تقریبی بودند یا ضدتقریبی؟ 2","node_title":"برگزیده,پیشنهادها,شخصیت ها,وحدت در تاریخ","ot_node_left_right":"[{\"node_id\":468, \"left\":87, \"right\":88},{\"node_id\":477, \"left\":15, \"right\":18},{\"node_id\":480, \"left\":29, \"right\":30},{\"node_id\":830, \"left\":41, \"right\":42}]","node_number":"20","allowable_node":"20","img_src":"./cache/5/attach/201903/18619_2252467854_4961_3508.jpg"}]]