[[{"content_id":10759,"domain_id":"0","lang_id":"fa","portal_id":"5","owner_id":"506","user_id":"1","view_accesslevel_id":"1","edit_accesslevel_id":"1","delete_accesslevel_id":"1","editor_id":"405","content_title":"اندیشه های صوفیه و سلفیه\r\n\r\nچرا صوفیه منفعل و سلفیه فعال است؟","content_number":"0","content_date_event":"2015-04-07 05:58:00","content_summary":"برخی با ساده سازی مساله دلیل آن را هزینه های هنگفت عربستان سعودی می پندارند ولی بنظر می رسد که این عامل در عین اثربخشی خود عاملی بسیار جزئی و فرعی است و در حقیقت زمینه های اجتماعی مستعدی وجود داشته که این عامل نیز در بستر آن بطور نسبی موتر افتاده است.","content_summary_fill":"1","content_body":"در سالهای اخیر از تاجیکستان و بالکان تا پاکستان و هند و از مصر و ترکیه تا سوریه و سودان، که همگی زمانی مهد گرایشات صوفیانه در اهل سنت بوده اند شاهد نوعی عقب نشینی این جریانات و پررنگ شدن روزافزون جریانات سلفی – چه اعتدالی و چه تکفیری و جهادی- بوده و هستیم!\r\n\r\nبرخی با ساده سازی مساله دلیل آن را هزینه های هنگفت عربستان سعودی می پندارند ولی بنظر می رسد که این عامل در عین اثربخشی خود عاملی بسیار جزئی و فرعی است و در حقیقت زمینه های اجتماعی مستعدی وجود داشته که این عامل نیز در بستر آن بطور نسبی موتر افتاده است.\r\n\r\nدر این مجال و با این نگاه که رشد گرایشات سلفی – حتی از نوع اعتدالی آن که متاسفانه زمینه گرایش به تکفیری و جهادی را دارا هستند- به نفع جهان اسلام نیست، به بررسی ریشه های این پدیده مهم می پردازیم.\r\n\r\nاندیشه های صوفیانه با همه تنوعی که دارند نوعا دارای ویژگی های زیر هستند که همین ها نیز عامل عقب نشینی نسبی آنها در عصر کنونی بوده است.\r\n\r\nفقدان اندیشه سیاسی:\r\n\r\nنوعا این جریانات اندیشه سیاسی اجتماعی منسجمی ندارند و صرفا در باب سلوک فردی مسلمانان سخن می گویند از همین روست که در جوامع بدنبال اهداف معنوی و اخلاقی می باشند که حیطه زندگی فردی را شامل می شود و به حکومت و رویکردهای آن کمتر توجه می کند. \r\n\r\nفقدان برنامه اجتماعی:\r\n\r\nداشتن نگرش فوق باعث شده که این جریانات برنامه های اجتماعی سیاسی لازم را نیز نداشته باشند لذا می بینیم که با اینکه جمعیت معتنابهی در برخی کشورها دارند ولی اثربخشی آنان باندازه یک اقلیت هم نیست! مثلا بریلوی ها در پاکستان با اینکه بیش از 60 درصد این جامعه را تشکیل می دهند ولی اثربخشی اندکی در میدان های سیاسی و اجتماعی دارند.\r\n\r\nمدارا با ظالمان: \r\n\r\nمتاسفانه غلبه نگرش فردی در این جریانات باعث شده تا نوعا با ظالمان و حکام سکولار و مستبد و وابسته کشورهای اسلامی نیز بسازند! لذا اینها به یکی از ابزارهای سوء استفاده این حکام در بقاء خودشان بدل شدند و نفرت بخشی از جریانات ظلم ستیز و عدالت طلب را نیز از خود ایجاد کردند. این روحیه در کنار زمینه اجتماعی که از آن سخن خواهیم گفت به عاملی برای گرایش به سلفی ها بدل شد. \r\n\r\nبرخی انحرافات:\r\n\r\nوجود برخی انحرافات رفتاری و بدعت ها در رفتارهای جمعی از صوفیان نیز عاملی دیگر در کم فروغ شدن این جریانات بوده است. رشد علم و آگاهی های عمومی و نیز دغدغه های خلوص گرایانه دینی، باعث شده تا اکثریت جامعه بجز کم سوادان نسبت به این رفتارها حساس شوند و بتدریج از آنان فاصله بگیرند! البته در سالهای اخیر جریانات اصلاحی بسیاری نیز در میان صوفیان ایجاد شده است.\r\n\r\n\r\n \r\n\r\n\r\nسرکوب مسلمین، زمینه مهم:\r\n\r\nشاید بتوان مهمترین زمینه اجتماعی رشد جریانات سلفی در عصر حاضر را سرکوب مسلمانان دانست. خصوصا پس از فروپاشی امپراطوری های بزرگ اسلامی یعنی گورکانیان، صفوی و عثمانی که اتفاقا همگی حکومتهایی با گرایشات صوفیانه بودند، تقریبا همه تحرکات اسلامگرایان چه توسط جریان کمونیستی و بیرحم شوروی و چه توسط غربی ها و آمریکایی ها سرکوب شدند و اجازه بروز و ظهور نیافتند از همین رو نوعی عقده تاریخی و حس حقارت در مسلمانان وجود دارد که جز اندیشه انقلابی چیزی درمان آن نیست.\r\n\r\nگسترش اندیشه انقلاب اسلامی ایران نیز بخاطر همین رویارویی با عامل سرکوب مسلمین یعنی ابرقدرتها بوده و قطعا اندیشه هایی که دم از سازش و همراهی با آنها بزنند توفیق چندانی نخواهند داشت. \r\n\r\nاز همین روست که اقبال به صوفی گری در قرن اخیر کاهش یافته و گرایش به سلفی هایی که ادبیات اعتراض یا جهاد را همراه خود دارند فزونی یافت. \r\n\r\nتوهین های شیعیان افراطی\r\n\r\nگرچه توهین شیعیان افراطی به مقدسات اهل سنت عامل اصلی نیست ولی با بزرگنمایی دشمن توانست که نقشی موثر در گرایش اهل سنت صوفی مسلک به کسانی داشته باشد که در نقد اعتقادی شیعه صاحبان خط مقدم هستند و او را اهل بدعت و شرک می دانند! \r\n\r\nبعنوان مثال در پاکستان اورنگزیب فاروقی از بزرگان صوفیه بود که بعد از انتشار برخی توهین ها به افراط گرایید و اینک رهبر سپاه صحابه کراچی است! این در حالی است که میان سلفی ها و صوفی های این کشور نیز درگیری کلامی و حتی عملی در جریان است ولی توهین به مشترکات اهل سنت هر دو دسته را از شیعه دور ساخته و بتدریج مخاطب را جذب کسانی می کند که جانانه تر از مقدسات خود دفاع می کنند! \r\n\r\nچه باید کرد؟\r\n\r\n1. ترویج اندیشه انقلابی ضداستکباری در میان صوفیان جهان می تواند گفتمان آنها که اتفاقا بخاطر تمرکز بر امور معنوی و اخلاقی مورد استقبال عامه جامعه هست را جذاب تر نماید.\r\n\r\n2. ترویج نگرش های سیاسی اجتماعی و الگوهایی که در عین داشتن گرایشات عرفانی، افرادی ظلم ستیز نیز بوده اند نیز می تواند در بلندمدت موثر افتد. شخصیت حضرت امام از جمله آنهاست. \r\n\r\n3. زدودن انحرافات و بدعتهای برخی صوفیان و تطبیق بیشتر آموزه های آنان با شریعت اسلامی. \r\n\r\n4. محکومیت صریح و دائمی توهین هایی که به اسم شیعیان علیه مقدسات اهل سنت صورت می گیرد توسط علمای بزرگ شیعه نیز یک ضرورت همیشگی است. \r\n\r\n5. نهایتا هم اینکه باید سعی در تعدیل جریانات سلفی اعتدالی و حفظ آنان داشت چرا که شاید تغییر دستگاه فکری صوفیان امری بلندمدت باشد و فرصت از دست برود.\r\n\r\n \r\n\r\n ","content_html":"در سالهای اخیر از تاجیکستان و بالکان تا پاکستان و هند و از مصر و ترکیه تا سوریه و سودان، که همگی زمانی مهد گرایشات صوفیانه در اهل سنت بوده اند شاهد نوعی عقب نشینی این جریانات و پررنگ شدن روزافزون جریانات سلفی – چه اعتدالی و چه تکفیری و جهادی- بوده و هستیم!
\r\n\r\nبرخی با ساده سازی مساله دلیل آن را هزینه های هنگفت عربستان سعودی می پندارند ولی بنظر می رسد که این عامل در عین اثربخشی خود عاملی بسیار جزئی و فرعی است و در حقیقت زمینه های اجتماعی مستعدی وجود داشته که این عامل نیز در بستر آن بطور نسبی موتر افتاده است.
\r\n\r\nدر این مجال و با این نگاه که رشد گرایشات سلفی – حتی از نوع اعتدالی آن که متاسفانه زمینه گرایش به تکفیری و جهادی را دارا هستند- به نفع جهان اسلام نیست، به بررسی ریشه های این پدیده مهم می پردازیم.
\r\n\r\nاندیشه های صوفیانه با همه تنوعی که دارند نوعا دارای ویژگی های زیر هستند که همین ها نیز عامل عقب نشینی نسبی آنها در عصر کنونی بوده است.
\r\n\r\nفقدان اندیشه سیاسی:
\r\n\r\nنوعا این جریانات اندیشه سیاسی اجتماعی منسجمی ندارند و صرفا در باب سلوک فردی مسلمانان سخن می گویند از همین روست که در جوامع بدنبال اهداف معنوی و اخلاقی می باشند که حیطه زندگی فردی را شامل می شود و به حکومت و رویکردهای آن کمتر توجه می کند.
\r\n\r\nفقدان برنامه اجتماعی:
\r\n\r\nداشتن نگرش فوق باعث شده که این جریانات برنامه های اجتماعی سیاسی لازم را نیز نداشته باشند لذا می بینیم که با اینکه جمعیت معتنابهی در برخی کشورها دارند ولی اثربخشی آنان باندازه یک اقلیت هم نیست! مثلا بریلوی ها در پاکستان با اینکه بیش از 60 درصد این جامعه را تشکیل می دهند ولی اثربخشی اندکی در میدان های سیاسی و اجتماعی دارند.
\r\n\r\nمدارا با ظالمان:
\r\n\r\nمتاسفانه غلبه نگرش فردی در این جریانات باعث شده تا نوعا با ظالمان و حکام سکولار و مستبد و وابسته کشورهای اسلامی نیز بسازند! لذا اینها به یکی از ابزارهای سوء استفاده این حکام در بقاء خودشان بدل شدند و نفرت بخشی از جریانات ظلم ستیز و عدالت طلب را نیز از خود ایجاد کردند. این روحیه در کنار زمینه اجتماعی که از آن سخن خواهیم گفت به عاملی برای گرایش به سلفی ها بدل شد.
\r\n\r\nبرخی انحرافات:
\r\n\r\nوجود برخی انحرافات رفتاری و بدعت ها در رفتارهای جمعی از صوفیان نیز عاملی دیگر در کم فروغ شدن این جریانات بوده است. رشد علم و آگاهی های عمومی و نیز دغدغه های خلوص گرایانه دینی، باعث شده تا اکثریت جامعه بجز کم سوادان نسبت به این رفتارها حساس شوند و بتدریج از آنان فاصله بگیرند! البته در سالهای اخیر جریانات اصلاحی بسیاری نیز در میان صوفیان ایجاد شده است.
\r\n\r\n\r\n\r\nسرکوب مسلمین، زمینه مهم:
\r\n\r\nشاید بتوان مهمترین زمینه اجتماعی رشد جریانات سلفی در عصر حاضر را سرکوب مسلمانان دانست. خصوصا پس از فروپاشی امپراطوری های بزرگ اسلامی یعنی گورکانیان، صفوی و عثمانی که اتفاقا همگی حکومتهایی با گرایشات صوفیانه بودند، تقریبا همه تحرکات اسلامگرایان چه توسط جریان کمونیستی و بیرحم شوروی و چه توسط غربی ها و آمریکایی ها سرکوب شدند و اجازه بروز و ظهور نیافتند از همین رو نوعی عقده تاریخی و حس حقارت در مسلمانان وجود دارد که جز اندیشه انقلابی چیزی درمان آن نیست.
\r\n\r\nگسترش اندیشه انقلاب اسلامی ایران نیز بخاطر همین رویارویی با عامل سرکوب مسلمین یعنی ابرقدرتها بوده و قطعا اندیشه هایی که دم از سازش و همراهی با آنها بزنند توفیق چندانی نخواهند داشت.
\r\n\r\nاز همین روست که اقبال به صوفی گری در قرن اخیر کاهش یافته و گرایش به سلفی هایی که ادبیات اعتراض یا جهاد را همراه خود دارند فزونی یافت.
\r\n\r\nتوهین های شیعیان افراطی
\r\n\r\nگرچه توهین شیعیان افراطی به مقدسات اهل سنت عامل اصلی نیست ولی با بزرگنمایی دشمن توانست که نقشی موثر در گرایش اهل سنت صوفی مسلک به کسانی داشته باشد که در نقد اعتقادی شیعه صاحبان خط مقدم هستند و او را اهل بدعت و شرک می دانند!
\r\n\r\nبعنوان مثال در پاکستان اورنگزیب فاروقی از بزرگان صوفیه بود که بعد از انتشار برخی توهین ها به افراط گرایید و اینک رهبر سپاه صحابه کراچی است! این در حالی است که میان سلفی ها و صوفی های این کشور نیز درگیری کلامی و حتی عملی در جریان است ولی توهین به مشترکات اهل سنت هر دو دسته را از شیعه دور ساخته و بتدریج مخاطب را جذب کسانی می کند که جانانه تر از مقدسات خود دفاع می کنند!
\r\n\r\nچه باید کرد؟
\r\n\r\n1. ترویج اندیشه انقلابی ضداستکباری در میان صوفیان جهان می تواند گفتمان آنها که اتفاقا بخاطر تمرکز بر امور معنوی و اخلاقی مورد استقبال عامه جامعه هست را جذاب تر نماید.
\r\n\r\n2. ترویج نگرش های سیاسی اجتماعی و الگوهایی که در عین داشتن گرایشات عرفانی، افرادی ظلم ستیز نیز بوده اند نیز می تواند در بلندمدت موثر افتد. شخصیت حضرت امام از جمله آنهاست.
\r\n\r\n3. زدودن انحرافات و بدعتهای برخی صوفیان و تطبیق بیشتر آموزه های آنان با شریعت اسلامی.
\r\n\r\n4. محکومیت صریح و دائمی توهین هایی که به اسم شیعیان علیه مقدسات اهل سنت صورت می گیرد توسط علمای بزرگ شیعه نیز یک ضرورت همیشگی است.
\r\n\r\n5. نهایتا هم اینکه باید سعی در تعدیل جریانات سلفی اعتدالی و حفظ آنان داشت چرا که شاید تغییر دستگاه فکری صوفیان امری بلندمدت باشد و فرصت از دست برود.
\r\n\r\n
\r\n\r\n
","content_source":"","content_url":"","content_columns":"0","content_date_start":"2015-04-07 05:58:00","content_date_finish":"2015-04-07 05:58:00","content_date_register":"2015-04-05 22:03:26","content_date_last_edit":"2019-10-13 15:25:52","content_show_img":"1","content_show_details":"0","content_show_related_img":"0","content_show_slider":"0","content_show_title_slider":"0","content_comment":"1","content_score":"0","content_recorded":"0","content_confirmed":"0","content_status":"1","content_kind":"0","tag_id":"10189","tag_word":"علیرضا کمیلی,علیرضا کمیلی,علیرضا کمیلی,سرکوب,سرکوب,سرکوب,فروپاشی عثمانی,فروپاشی عثمانی,فروپاشی عثمانی,سلفیه,سلفیه,سلفیه,صوفی گری,صوفی گری,صوفی گری,سلفی جهادی,سلفی جهادی,سلفی جهادی,سلفی گری,سلفی گری,سلفی گری,توهین به مقدسات,توهین به مقدسات,توهین به مقدسات,سلفی تکفیری,سلفی تکفیری,سلفی تکفیری,تصوف اهل سنت,تصوف اهل سنت,تصوف اهل سنت,صوفیه,صوفیه,صوفیه,تصوف,تصوف,تصوف,مقاله,مقاله,مقاله","tag_service":"0","tag_total":"70","tag_soundex":"","attach_token":2437433944,"attach_date_register":"2015-04-05 22:03:17","attach_id":12603,"attach_file_ext":"jpg","attach_file_header":"image/jpeg","attach_img_type":"2","attach_img_width":"600","attach_img_height":"450","attach_file_media":"1","attach_show_watermark":"0","score_average":null,"score_count":null,"score_date_last":null,"visit_count":"17173","visit_date_last":"2026-05-27 00:22:36","attach_title":"سماع صوفیان ترکیه","node_title":"پیشنهادها,خطوط,سرمقاله","ot_node_left_right":"[{\"node_id\":480, \"left\":29, \"right\":30},{\"node_id\":482, \"left\":2, \"right\":3},{\"node_id\":495, \"left\":24, \"right\":25}]","node_number":"39","allowable_node":"39","img_src":"./cache/5/attach/201504/12603_2437433944_600_450.jpg"}]] ![](\"/file/5/attach/201504/12621_1097863078.jpg\")