در حال بارگذاری ...

یک مسئول امنیتی به من گفت تقریب را قبول ندارم، اما چون آقا می‌گویند، مخالفت نمی‌کنم! طبیعی است که این آدم زمانی که بحث‌های خیلی روشن تقریب است، عمل می‌کند، اما در مواردی که روشن نیست، قطعاً ضدتقریب عمل می‌کند.

گفتگو با حجت الاسلام دکتر مهدی فرمانیان، رئیس دانشکده مذاهب دانشگاه ادیان و مذاهب

نهادهای فعلی حوزوی که در حوزه بین‌الملل و فرق و مذاهب کار می‌کنند، دقیقاً چه نسبتی با گفتمان انقلاب اسلامی دارند؟ یعنی آیا این نهادها از موضع انقلاب اسلامی کار می‌کنند یا اینکه موضع دیگری دارند؟

مهم این است که انقلاب را چه تعریف می‌کنید. معتقدم مبانی فکری انقلاب اسلامی بر این چهار کلمه مبتنی است: «شیعه اصول‌گرای انقلابی تقریبی». کل مبانی فکری انقلاب، حول این چهار کلمه می‌چرخد؛ اما نکته‌ای که وجود دارد این است که هرچه به سمت کلمه آخر می‌رویم، کلمه بعدی را فدا می‌کنیم و مفاهیم آن را تغییر می‌دهیم. بسیاری از مراکزی که در فضای بین‌الملل ایجاد شده‌اند، براساس تقریب و برای این است که تعاملی با جهان اهل سنت داشته باشیم، ولی این تعامل را باز براساس آن سه مفهوم قبلی چیده‌اند؛ یعنی سازمانی با رویکرد تقریب تأسیس کرده‌ایم تا بیشتر با گرایش‌های انقلابی جهان اسلام ارتباط داشته باشد، یا با  اصول‌گرایان (اصول‌گرایی در اینجا به معنای گرایش به چپ و راست نیست، بلکه به معنای این است که می‌خواهند براساس اصول اسلامی حکومت راه بیندازند؛ لذا مثلاً در باب اصول‌گرایی، اخوان‌المسلمین با ما در این فضا همراه می‌شود؛ چون در اصولش می‌گوید «الاسلام هو الحل»؛ ما هم می‌گوییم اسلام باید همه چیز باشد. قوانین باید براساس اسلام باشد، حکومت باید براساس اسلام باشد، متدینین باید براساس اسلام کار کنند؛ اصول‌گرایی یعنی مبانی اصولی که در اسلام وجود دارد).

انقلابیگری هم که مشخص است؛ یعنی افرادی که به نوعی این چنبره فرهنگ غرب را قبول ندارند و می‌خواهند آن را پس بزنند و با آن بجنگند و به دنبال حکومتی هستند که از استعمار و فرهنگ غرب و فرهنگ سکولاریزم دور باشد؛ اینها مؤلفه‌های انقلابی است.

یک مؤلفه هم به نام تقریب داریم. برخی از سازمان‌های بین‌المللی ما دقیقاً براساس یکی از این سه مؤلفه، شکل گرفته است، برخی هم نه. مثلاً مجمع‌التقریب دقیقاً بخش آخر است؛ فقط تقریب را انجام می‌دهد؛ اما دوست دارد تقریب را با فضای انقلابی همراه کند. سپاه قدس ما در همین راستا با رویکرد انقلابی شکل گرفته است. سازمان فرهنگ و ارتباطات ما دقیقاً در همین راستا شکل گرفته است. مجمع جهانی اهل‌بیت (ع) براساس همان مبنای اول و بقیه مبناها شکل گرفته، یعنی شیعه اصول‌گرای انقلابی تقریبی. لذا مثلاً مجمع جهانی اهل‌بیت، چندان سراغ اسماعیلی‌ها نمی‌رود؛ چون بعضی از آن مؤلفه‌ها را ندارند؛ ولی سراغ زیدیه می‌رود، چون حداقل چند مؤلفه‌ را دارند.

لذا به نظر من شما باید براساس این چهار کلمه ببینید کدام یک از این سازمان‌ها شکل گرفته است.